กังหันชัยพัฒนา หรือ เครื่องกลเติมอา

กังหันชัยพัฒนา หรือ เครื่องกลเติมอากาศที่ผิวน้ำหมุนช้าแบบทุ่นลอย เป็นกังหันน้ำเพื่อบำบัดน้ำเสียด้วยวิธีการเติมอากาศ ทำงานโดย การหมุนปั่น เพื่อเติมอากาศให้น้ำเสียกลายเป็นน้ำดี สามารถประยุกต์ใช้บำบัดน้ำเสียจากการอุปโภคของประชาชน น้ำเสียจากโรงงานอุตสาหกรรม รวมทั้งเพิ่มออกซิเจน ให้กับบ่อเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำทางการเกษตร
พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวได้เสด็จพระราชดำเนิน เพื่อทอดพระเนตรสภาพน้ำเน่าเสียในพื้นที่ต่าง ๆ ทรงพระราชทานพระราชดำริเกี่ยวกับการแก้ไขบำบัดน้ำเสียด้วยวิธีต่าง ๆ ซึ่งได้ผลดีระดับหนึ่งแต่ตั้งแต่ พ.ศ.2531 สภาพความเน่าเสียบริเวณต่าง ๆ ทวีความรุนแรงขึ้น พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวจึงพระราชทานแนวพระราชดำริให้ประดิษฐ์เครื่องกลเติมอากาศแบบประหยัดค่าใช้จ่ายสามารถผลิตขึ้นได้เองในประเทศทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้มูลนิธิชัยพัฒนาสนับสนุนงบประมาณ ซึ่งต่อมาเครื่องบำบัดน้ำเสียนี้เป็นที่รู้จักกันแพร่หลาย และเรียกกันว่า “กังหันน้ำชัยพัฒนา”