ซึ่งมีหลักเกณฑ์ทางปฏิบัติแตกแยกออกไปอีกมากได้แก่ธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับต่างประเทศคำว่า "ต่างประเทศ" ในที่นี้ใคร่ขอให้ความหมายเพียงว่า เป็นพื้นที่ทางภูมิศาสตร์ที่มีระบบกฎหมายเอกชนแตกต่างจากอีกพื้นที่หนึ่ง แม้จะเป็นพื้นที่ที่อยู่ในอำนาจอธิปไตยของรัฐเดียวกัน เช่น สหรัฐที่มีระบบกฎหมายเอกชนแตกต่างกันในแต่ละมลรัฐ ระบบกฎหมายอังกฤษ (English law) ซึ่งใช้ในพื้นที่ที่เป็นEngland กับ Wales แต่ไม่รวม Scotland ซึ่งมีระบบกฎหมายของตนเองต่างหากการที่จะทำความเข้าใจอย่างลึกซึ้งจึงจำเป็นต้องทราบพื้นฐานกฎหมายลักษณะ
การประกอบธุรกิจในจีน
การประกอบธุรกิจในประเทศจีน มีรายละเอียดค่อนข้างมาก
ผู้ประกอบการที่ต้องการประกอบธุรกิจในประเทศจีน ควรหาข้อมูลให้
ครบถ้วน โดยทางสถานทูตได้จัดทำศูนย์ข้อมูลธุรกิจไทยในจีน ผู้สนใจ
สามารถเปิดหาข้อมูลได้จากเว็บไซต์ www.thaibizchina.com ซึ่งเป็นแหล่งข้อมูลที่มีการอัพเดทข่าวสารด้านธุรกิจทุกวัน นอกจากนั้นทาง
ผู้ประกอบการสามารถที่จะศึกษาหาข้อมูลจากหน่วยงานต่างๆ เช่น ศูนย์
ความรู้เพื่อการค้าและการลงทุนกับจีน สำนักงานยุทธศาสตร์การพาณิชย์
กระทรวงพาณิชย์ที่เว็บไซต์ www.chineselawclinic.moc.go.thสำนักงาน
การบริการลงทุนท้องถิ่น (Investment Bureau) โดยหาข้อมูลได้ที่เกี่ยวกับ
การลงทุนในจีนได้ที่เว็บไซต์
http://www.fdi.gov.cn/pub/FDI_EN/default.htm ซึ่งทางผู้ประกอบการ
ควรจะตระหนักว่าแต่ละมณฑลจะมีกฎหมายต่างๆที่แตกต่างกันออกไป
ทั้ง นี้หากต้องการจัดตั้ง บริษัทสามารถศึกษาข้อมูลเพื่อเป็นแนวทางในการดำเนินการ ดังนี้
ขั้น ตอนการจัดตั้งบริษัท
กฎหมายของประเทศจีนในปัจจุบันได้กำหนดรูปแบบในการจัดตั้ง
บริษัทของชาวต่างประเทศในประเทศจีนไว้ 3 รูปแบบ คือ สำนักงาน
ตัวแทน (Representative Office), บริษัทร่วมทุน (Joint Venture
Company : JV) และบริษัทต่างชาติ (Wholly Foreign Owned Enterprise :
WFOE) โดยแต่ละรูปแบบมี ขั้นตอนในการจัดตั้ง ดังนี้
สำนักงานตัวแทน (Representative Office)
ขั้น ตอนที่ 1
ทำการมอบหมายให้บริษัทนายหน้าในประเทศจีนดำเนินการแทน ซึ่งปกติ
จะมีบริษัทซึ่งให้บริการด้านนี้กับบริษัทต่างชาติ
ขั้น ตอนที่ 2
บริษัทนายหน้าดำเนินการจัดส่งเอกสารของบริษัทชาติให้กับหน่วยงานด้าน
25
ความร่วมมือทางเศรษฐกิจและการค้าต่างประเทศของมณฑล (Provincial
Foreign Trade and Economic Cooperation Department) เพื่อตรวจสอบ
และอนุมัติ
ขัน้ ตอนที่ 3
เมื่อได้รับการอนุมัติแล้ว บริษัทต่างชาติจะดำเนินการจดทะเบียนกับ
หน่วยงานด้านการค้าและอุตสาหกรรม ของมณฑล (Provincial
Administration for Industry and Commerce)
ขั้น ตอนที่ 4
สิ่งที่สำนักงานตัวแทนจะต้องดำเนินการต่อไปคือ
• ยื่นขอจัดที่ทำการของสำนักงานต่อ Local Public Security Bureau
โดยเอกสารที่ใช้คือ เอกสารจดทะเบียนบริษัท เอกสารการเป็นตัวแทน
และเอกสารการอนุมัติให้เปิดสำนักงานงานตัวแทน
• เปิดบัญชีธนาคาร โดยเอกสารที่ต้องใช้คือ เอกสารการจดทะเบียน
เอกสารการเป็นตัวแทน และเอกสารการอนุมัติให้เปิดสำนักงานงาน
ตัวแทน โดยยื่นเอกสารทั้ง หมดต่อหน่วยงานด้านบริหารการ
แลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ ในพื้นที่นั้นๆ (Local Foreign
Exchange Administration)
• ยื่นขออนุมัติต่อกรมศุลกากรเพื่อนำเข้าอุปกรณ์สำนักงานและ
ยานพาหนะที่จำเป็นต้องใช้ในสำนักงานตัวแทนและที่สำหรับใช้ส่วนตัว
• ยื่นจดทะเบียนภาษีจ่ายต่อสำนักงานภาษีในท้องถิ่น (Local Tax Office)
• มอบหมายให้บริษัทนายหน้าดำเนินการจัดหาพนักงาน
26
บริษัทร่วมทุน (Joint Venture Company: JV)
ขั้น ตอนที่ 1:
การสมัครเพื่อจัดตั้ง ภายหลังจากที่ทั้ง สองฝ่ายได้มีการเจรจากันได้ข้อยุติ
แล้ว ฝ่ายจีนจะทำการยื่นข้อเสนอโครงการเพื่อขออนุมัติจากหน่วยงานด้าน
ความร่วมมือ ทางเศรษฐกิจและการค้าของท้องถิ่น นอกจากนั้น จะต้อง
นำเสนอข้อเสนอโครงการไปยังคณะกรรมการพัฒนาและปฏิรูปของท้องถิ่น
(Local Development and Reform Commission) รวมทั้ง จะต้องได้รับการ
อนุมัติจากหน่วยงานด้านอุตสาหกรรมต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง โดยโครงการที่เข้า
ข่ายเป็นโครงการที่สนับสนุนและอนุญาตให้ลงทุนจะต้องมีเงินลงทุน
มากกว่า 100 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ส่วนโครงการที่เข้าข่ายเป็นโครงการที่
จำกัดการลงทุนจะต้องมีเงินลงทุนไม่ต่ำกว่า 50 ล้านดอลลาร์สหรัฐ
ขั้น ตอนที่ 2 : การยื่นอนุมัติรายงานการศึกษาความเป็นไปได้หลัง จากที่
ข้อเสนอโครงการได้รับอนุมัติ ทั้ง สองฝ่ายที่จะร่วมทุนควรทำงานร่วมกัน
พิจารณารายละเอียดและตรวจสอบรายการ ศึกษาความเป็นไปได้ก่อนที่
ฝ่ายจีนจะยื่นขออนุมัติต่อหน่วยงานด้านความร่วม มือทางเศรษฐกิจและ
การค้าของท้องถิ่น
ขั้น ตอนที่ 3 : การยื่นอนุมัติสัญญาและข้อบังคับของบริษัทหลัง จากที่
รายงานการศึกษาความเป็นไปได้ได้รับการอนุมัติแล้ว ฝ่ายที่ร่วมลงทุนทั้ง
สองจะลงนามร่วมกันในสัญญาและข้อบังคับของบริษัท รวมทั้ง เอกสารที่
เกี่ยวข้องที่ใช้ในการจัดตั้ง บริษัทร่วมทุนทั้งหมด จากนั้นผู้ร่วมทุนฝ่ายจีนจะ
ยื่นเอกสารดังกล่าวเพื่อขออนุมัติจากหน่วยงาน ด้านความร่วมมือทาง
เศรษฐกิจและการค้าของท้องถิ่น
27
ขั้น ตอนที่ 4 : การสมัครเพื่ออนุมัติหนังสือรับรองบริษัทหลัง จากที่สัญญา
และข้อบังคับของบริษัทได้รับการอนุมัติแล้ว ฝ่ายจีนจะต้องยื่นขออนุมัติ
หนังสือรับรองจากหน่วยงานด้านความร่วมมือทาง เศรษฐกิจและการค้า
ของมณฑลหรือมหานคร
ขั้น ตอนที่ 5 : การจดทะเบียนเมื่อ ขั้น ตอนการขออนุมัติใบรับรองบริษัทได้
ดำเนินการเป็นที่เรียบร้อยแล้ว จะต้องดำเนินการขอใบอนุญาตให้ดำเนิน
ธุรกิจ โดยยื่นเรื่องต่อหน่วยงานด้านอุตสาหกรรมและการค้าของมณฑล
หรือมหานครให้เสร็จสิ้นภายใน 30 วัน โดยการดำเนินการบริษัทที่ร่วมทุน
จะต้องขออนุมัติเพื่อใช้ตราประทับและรหัส บริษัท เปิดบัญชีธนาคาร
จดทะเบียนภาษีจ่าย ดำเนินการด้านศุลกากร การประกันภัย และการตรวจ
โรคสินค้าด้านการเกษตร
บริษัทต่างชาติ (Wholly Foreign Owned Enterprise: WFOE)
ขั้น ตอนที่ 1: การยื่นเพื่อขอสมัครเบื้องต้น
บริษัทต่างชาติที่จะลงทุนต้องยื่นรายงานหน่วยงานด้านความร่วมมือทาง
เศรษฐกิจและการค้าในระดับเมืองหรือสูงกว่าที่ดูแลพื้นที่ที่บริษัทที่จะ
ดำเนินการตั้ง อยู่ โดยรายงานจะต้องประกอบไปด้วยเนื้อหา ดังนี้
• วัตถุประสงค์ของกิจการต่างประเทศ (Objectives of the foreignenterprise)
• ขอบเขตการดำเนินธุรกิจ (Business scope)
• ขนาดการผลิต (Scale of operation)
• ผลิตภัณฑ์ที่ผลิต (Products to be produced)
28
• เทคโนโลยีและเครื่องมืออุปกรณ์ที่ใช้
• พื้นที่ที่ต้องการใช้
• เงื่อนไขและปริมาณน้ำที่ใช้
• ไฟฟ้า
• ก๊าซและพลังงานประเภทอื่นๆ