หลังคริสตศตวรรษที่ ๑๒ อาณาจักรเจนละซึ่งเคยครองความเกรียงไกรในแหลมอาคเนย์เริ่มเสื่อมอำนาจ เมืองน้อยใหญ่ที่เคยเป็นเมืองประเทศราชต่างพากันแยกตัวเป็นอิสระ ราชอาณาจักรสุโขทัยอันสถาปนาโดยคนไทถือกำเนิดขึ้นในสมัยนั้นเอง ลุปลายคริสตศตวรรษที่ ๑๓ อาณาจักรสุโขทัยก็เจริญรุ่งเรืองขึ้น โดยมีศูนย์กลางอยู่บริเวณตอนกลางและตอนใต้ของแม่น้ำโขง