ไขมันและน้ำมันเมื่อเก็บไว้นานๆ จะมีกลิ่นเหม็นหืน สาเหตุของการเหม็นหืนเกิดจาก
ไขมันหรือน้ำมันทำปฏิกิริยากับออกซิเจน ( เกิดปฏิกิริยาออกซิเดชัน ) โดยออกซิเจนเข้าทำปฏิกิริยาตรงตำแหน่งพันธะคู่ของกรดไขมันที่เป็นองค์ประกอบในไขมันหรือในน้ำมัน กลายเป็นสารประกอบเปอร์ออกไซด์ซึ่งเป็นสารที่ไม่เสถียรจะสลายตัวต่อไปเป็นกรดไขมันและแอลดีไฮด์ที่มีโมเลกุลขนาดเล็ก ระเหยได้ง่าย และมีกลิ่นเหม็น ไขมันหรือน้ำมันที่มีพันธะคู่ระหว่างคาร์บอนมากจะยิ่งเหม็นหืนได้ง่าย ในธรรมชาติปฏิกิริยานี้ จะเกิดได้ดีเมื่อไขมันหรือน้ำมันสัมผัสกับอากาศ และมีความร้อนหรือแสง
เกิดจากไขมันหรือน้ำมันทำปฏิกิริยากับน้ำ ( เกิดปฏิกิริยาไฮโดรลิซิส) โดยมีเอมไซม์จากจุลินทรีย์ เป็นตัวเร่งปฏิกิริยา เกิดกรดไขมันอิสระที่มีกลิ่นเหม็น
ถ้าพิจารณาโครงสร้างไขมันหรือน้ำมันจากสัตว์และจากพืช ไขมันและน้ำมันจากสัตว์ควรเหม็นหืน
ยากกว่า เนื่องจากมีกรดไขมันไม่อิ่มตัวเป็นองค์ประกอบน้อยกว่า แต่ในความเป็นจริงปรากฏ ว่าไขมันหรือน้ำมันจากสัตว์ กลับเหม็นหืนได้ง่ายกว่าน้ำมันพืช เนื่องจากในน้ำมันพืชมีสารป้องกันการเหม็นหืน สารป้องกันการเหม็นหืนในน้ำมันพืช คือวิตามินอี
ปฏิกริยาออกซิเดชันของลิพิด (lipid oxidation) คือ ปฏิกิริยาออกซิเดชัน (oxidation) ระหว่างออกซิเจนกับลิพิด (lipid) ซึ่งหมายถึงไตรกลีเซอไรด์ (triglyceride) มี กรดไขมันชนิดไม่อิ่มตัว (unsaturated fatty acid) ณ ตำแหน่งพันธะคู่ทำให้เกิดสารที่ให้กลิ่นและรสที่ไม่ดี เรียกว่า การหืน (rancidity) เป็นปฏิกิริยาลูกโซ่ (chain reaction) เพราะอนุมูลอิสระ (free radical) ที่เกิดขึ้นจะกระตุ้นโมเลกุลกรดไขมันที่เหลือให้เกิด ปฏิกิริยาต่อไป