ไทลื้อ หรือ ไตลื้อ เป็นชาวไทกลุ่มหน

ไทลื้อ หรือ ไตลื้อ เป็นชาวไทกลุ่มหนึ่ง มีถิ่นฐานเดิมอยู่ในแถบสิบสองปันนาของจีน มีเอกลักษณ์ที่โดดเด่นคือการใช้ภาษาไทลื้อ และยังมีวัฒนธรรมอันเป็นเอกลักษณ์อื่นๆ เช่น การแต่งกาย ศิลปะและประเพณีต่างๆ

การอพยพ

เดิมชาวลื้อ หรือไทลื้อ มีถิ่นที่อยู่บริเวณ เมืองลื้อหลวง จีนเรียกว่า “ลือแจง” ต่อมาได้เคลื่อนย้ายลงมาอยู่บริเวณเมืองหนองแส หรือที่เรียกว่าคุนหมิงในปัจจุบัน แล้วย้ายลงมาสู่ลุ่มน้ำน้ำโขง สิบสองปันนาปัจจุบัน ประมาณศตวรษที่ 12 จึงเกิดมีวีรบุรุษชาวไทลื้อชื่อ เจ้าเจื๋องหาญ ได้รวบรวมหัวเมืองต่าง ๆ ในสิบสองปันนาปัจจุบันตั้งเป็นอาณาจักรแจ่ลื้อ (เซอลี่) โดยได้ตั้งศูนย์อำนาจการปกครองเอาไว้ที่หอคำเชียงรุ่ง นาน 790 ปี ต่อมาถึงสมัยเจ้าอิ่นเมือง ครองราชต่อมาในปี ค.ศ. 1579-1583 (พ.ศ. 2122-2126) ได้แบ่งเขตการปกครองเป็นสิบสองหัวเมือง แต่ละหัวเมืองให้มีที่ทำนา 1,000 หาบข้าว (เชื้อพันธุ์ข้าว) ต่อมาหนึ่งที่/หนึ่งหัวเมือง จึงเป็นที่มาจนถึงปัจจุบันเมืองสิบสองปันนาได้แบ่งเขตการปกครองเอาไว้ในอดีตดังนี้ (ที่มาของคำว่า สิบสองปันนา หรือ สิบสองเจ้าไต)

ชาวไทลื้ออาศัยอยู่สองฝั่งแม่น้ำโขง คือ ด้านตะวันออกและตะวันตกของแม่น้ำ มีเมืองต่างๆ ดังนี้ภาษาไทลื้อ ได้กล่าวไว้ว่า ห้าเมิงตะวันตก หกเมิงตะวันออก รวมเจียงฮุ่ง (เชียงรุ้ง) เป็น 12 ปันนา และทั้ง 12 ปันนานั้น ยังมีเมืองน้อยอีก 32 หัวเมือง เช่น

ฝั่งตะวันตก : เชียงรุ้ง, เมืองฮำ, เมืองแช่, เมืองลู, เมืองออง, เมืองลวง, เมืองหุน, เมืองพาน, เมืองเชียงเจิง, เมืองฮาย, เมืองเชียงลอ และเมืองมาง
ฝั่งตะวันออก : เมืองล้า, เมืองบาง, เมืองฮิง, เมืองปาง, เมืองลา, เมืองวัง, เมืองพง, เมืองหย่วน, เมืองบาง และเมืองเชียงทอง (หลวงพระบาง)
การขนายตัวของชาวไทยลื้อสมัยรัชกาลที่ 24 เจ้าอินเมืองได้เข้าตีเมืองแถน เชียงตุง เชียงแสน และล้านช้าง กอบกู้บ้านเมืองให้เป็นปึกแผ่น พร้อมทั้งตั้งหัวเมืองไทลื้อเป็นสิบสองเขต เรียกว่า สิบสองปันนา และในยุคนี้ได้มีการอพยพชาวไทลื้อบางส่วนเพื่อไปตั้งบ้านเรือนปกครองหัวเมืองประเทศราชเหล่านั้น จึงทำให้เกิดการกระจายตัวของชาวไทลื้อ ในลุ่มน้ำโขงตอนกลาง (รัฐฉานปัจจุบัน) อันประกอบด้วยเมืองยู้ เมืองยอง เมืองหลวย เมืองเชียงแขง เมืองเชียงลาบ เมืองเลน เมืองพะยาก เมืองไฮ เมืองโก และเมืองเชียงทอง (ล้านช้าง) เมืองแถน(เดียนเบียนฟู)

ชาวไทลื้อบางส่วนได้อพยพ หรือ ถูกกวาดต้อน ออกจากเมืองเหล่านี้เมื่อประมาณหนึ่งร้อยถึงสองร้อยปีที่ผ่านมา แล้วลงมาตั้งถิ่นฐานใหม่ในประเทศตอนล่าง เช่น พม่า, ลาว และไทย

ในสมัยรัชกาลที่ 1 เจ้าฟ้าอัตถวรปัญโญ (เจ้าผู้ครองนครน่าน) และเจ้าสุมนเทวราช (เจ้าผู้ครองนครน่าน) ยกกองทัพขึ้นไปกวาดต้อนชาวไทลื้อจากสิบสองปันนามายังเมืองน่าน และเมืองบางส่วนในประเทศลาว และต่อมาในสมัยรัชกาลที่ 5 เจ้าสุริยะพงษ์ (เจ้าผู้ครองนครน่าน) ก็ได้ยกกองทัพขึ้นไปกวาดต้อนชาวไทลื้อจากสิบสองปันนามายังเมืองน่าน

ในราวพุทธศตวรรษที่ 19 เจ้าสุนันทะ โอรสเจ้าเมืองเชียงรุ้ง ได้พาบริวารชาวไทลื้อจากเมืองเชียงรุ้ง เข้ามาปกครองเมืองยองเหนือคนพื้นเมือง ซึ่งเป็นชาวลัวะ โดยมีทั้งปัจจัยสนับสนุน ได้แก่

การผสมผสานระบบความเชื่อและพิธีกรรม และ พระพุทธศาสนาที่เข้ามาในภายหลัง
ความสัมพันธ์ทางเครือญาติ และระบบบรรณาการกับเมืองเชียงรุ้ง เชียงตุงและการสร้างพันธมิตรทางการเมืองกับกลุ่มเมืองในที่ราบเชียงราย บนฝั่งแม่น้ำโขงตอนกลาง เช่น เชียงแสน เชียงของ เป็นต้น
ดังนั้น ชาวไทยอง กับ ชาวไทลื้อก็คือ ญาติกันนั่นเอง
ปัจจุบันชาวไทลื้อกระจายตัวอยู่ที่

ประเทศพม่า มีแถบเมืองยอง เมืองยู้ เมืองหลวย เมืองเชียงลาบ เมืองไร เมืองพะยาก เมืองโก เมืองโต๋น เมืองเลน เชียงตุง
ประเทศลาว เมืองหลวงน้ำทา เมืองหลวงพูคา เมืองบ่อแก้ว ไชยะบุลี (เชียงฮ่อนเชียง เชียงลม หงสา) เมืองหลวงพะบาง
ประเทศไทย เชียงราย เชียงใหม่ ลำพูน แม่ฮ่องสอน พะเยา ลำปาง แพร่ น่าน
ประเทศเวียดนาม เมืองแถน
สำหรับในประเทศไทย มีชาวไทลื้อในหลายจังหวัดทางภาคเหนือตอนบน ดังนี้

เชียงราย : อำเภอแม่สาย อำเภอเชียงของ อำเภอเชียงแสน อำเภอพานซึ่งเป็นชาวไทลื้อที่อพยพมาจากจังหวัดลำปาง (ส่วนหนึ่งได้อพยพไปเมืองเชียงรุ้ง เมื่อเกิดสงครามไทยพม่า)
เชียงใหม่ : อำเภอสะเมิง อำเภอดอยสะเก็ด อำเภอสันกำแพง กิ่งอำเภอแม่ออน
น่าน :
อำเภอเมืองน่าน (ต.ในเวียง บ้านเชียงแขง บ้านเมืองเล็น)

อำเภอท่าวังผา มีชาวไทลื้ออยู่ 5 ตำบล คือ ต.ศรีภูมิ บ้านห้วยเดื่อ ต.ป่าคา เป็นชาวไทลื้อที่มาจากเมืองล้า มี 5 ประกอบด้วยหมู่บ้าน บ้านหนองบัว บ้านดอนแก้ว บ้านต้นฮ่าง บ้านดอนมูล บ้านแฮะ ,ตำบลยม มีชาวไทลื้อ 5 หมู่บ้านเป็นชาวไทลื้อที่มาจากเมืองเชียงลาบ และเมืองยอง ประกอบด้วย บ้านลอมกลาง บ้านทุ่งฆ้อง บ้านเชียงยืน บ้านเสี้ยว บ้านหนองช้างแดง ,ต.จอมพระ เป็นชาวไทลื้อที่อพยพมาจากเมืองยองและเมืองยู้มีชาวไทลื้อ 5 หมู่บ้าน บ้านถ่อน และถ่อนสอง บ้านยู้ บ้านยู้เหนือ บ้านยู้ใต้

อำเภอปัว เป็นอำเภอที่มีชาวไทลื้ออยู่มากที่สุด ประกอบด้วย ต.ศิลาเพชรเป็นชาวไทลื้อที่อพยพมาจากเมืองยอง มี 7 หมู่บ้าน บ้านป่าตอง3หมู่บ้าน บ้านดอนไชย บ้านนาคำ บ้านดอนแก้ว ,ตำบลศิลาแลง เป็นชาวไทลื้อที่อพยพมาจากเมืองยอง บ้านเก็ด บ้านหัวน้ำ บ้านตีนตก เป็นต้น ต.วรนคร บ้านดอนแก้ว บ้านร้องแง บ้านมอน บ้านขอน บ้านป่าลานเป็นต้น ตำบลสถาน เป็นชาวไทลื้ออพยพมาจากเมืองเชียงลาบ มี 3 หมู่บ้าน นอกนั้นในยังมีอีกไม่ต่ำกว่า 20 หมู่บ้านในอำเภอปัวที่เป็นชาวไทลื้อ

อำเภอเชียงกลาง

อำเภอสองแคว มีชาวไทยลื้ออาศัยอยู่ที่ตำบลยอด ที่บ้านปางส้าน บ้านผาสิงห์และบ้านผาหลัก

อำเภอทุ่งช้าง บ้านงอบ บ้านปอน ห้วยโก๋น และส่วนที่อพยพเข้ามาใหม่ ซึ่งจะอยู่ปะปนกะชาวเมืองน่านแถบชายแดน (มีจำนวนมากที่สุด อพยพมาจาก แขวงไชยะบุรี และ สิบสองปันนา)

พะเยา : อำเภอเชียงม่วน อำเภอเชียงคำ (มีจำนวนมาก) อำเภอภูซาง
ลำปาง : อำเภอเมือง ประกอบด้วย 5 หมู่บ้าน บ้านกล้วยหลวง บ้านกล้วยแพะ บ้านกล้วยม่วง บ้านกล้วยกลาง และบ้านกล้วยฝาย และบางส่วนใน อำเภอแม่ทะ

ผลลัพธ์ (อังกฤษ) 1:

Tai Lue, Tai Lue are nationals or one group. The original settlement is located in China's Xishuangbanna bar. Featured unique is the use of language and culture also, Tai Lue is unique to the other like a dress. Arts and traditions.EvacuationThe original cloths or cloths nationals resident area. The Chinese capital city inventories are called "left" movement came down around the city of Nong show called Kunming into current and then move down to the Mekong River basin. Xishuangbanna, current Approx. 12 warot sot occur with name Tai Lue chueang heroes who have gathered districts in Xishuangbanna area as current realms inventories (Kleine PSR) by chae set over it zero gilded yunjinghong. 790 a year later to a long reign the city dominate the South later in the other liabilities year 1576-1583 (2122-2126) is divided into twelve wards, cities, towns, each with 1000 na HAP rice (rice species infection) one/one city a head until the present city of Xishuangbanna has split the County in the past as follows (source of Xishuangbanna or twelve kidney owner.)The Tai Lue live two River is the East and west sides of the River are the following towns, Tai Lue language said five Western moeng. Six eastern Zhejiang moeng hung (Jinghong) is 12 Panna and Panna has all 12 city districts, such as 32.West ham: Chiang rung, city, city, city, city, city, city, travel partners, Chiang sheng, bridge city, city, city, city, Chiang Lo and d.East side: some cities, towns, cities, towns, cities, Pang Hong, Wang Pong, mueang, City City City City yuan, and Xieng Thong (Luang Prabang)To the people of Thailand khanai Lue reign of the city therefore has hit 24 cities Wi owner Tan Chiang Saen and Chiang Rai million elephants. Salvage nation, solidarity with the entire set of twelve towns as cloths called Xishuangbanna district, and in this era of the Tai Lue has been partially evacuated to area households, working parent with them. Therefore, the distribution of the Tai Lue In the Middle Mekong River basin (Shan State) consisting of the city on the city wall, the city Yong Chiang Chiang Ming telephone laab City lane. City of PA city difficult. City and Chiang Thong (million elephants) sky (Dien Bien Phu).The Tai Lue evacuation or some out of town these droves about one hundred to two hundred years ago, and then come down to resettlement in countries such as Laos and Burma, lower Thailand.In the reign of the Prince at the rate thuanpan yo (ruler of the NaN) and sumontevraj (ruler of the NaN). Army up to the herd of the Tai Lue from Panama City also allocated twelve Nan and some cities in Laos, and later in the reign of King Rama v Suriya remote owner (ruler of the NaN) army, it has to be up to the herd from the Tai Lue city of NaN, also in accordance with the allocation of the twelve.In the 19th century, the owner, the owner's son, Shi sunandha Chiang rung-Tai Lue took the nearby city of Chiang rung from. Inclination-Yong city, the northern indigenous people, which is both a factor supporting LUA include:Integration of faith and rites and Buddhism came later.Relatives tribute to Chiang rung and systems. Kengtung and build alliances with political groups in the Plains town of Chiang Rai. In the Midwest, such as along the Mekong River Chiang Saen. Chiang Khong, etc.Therefore, The Tai Yong Tai Lue is relative to.The Tai Lue current distribution.Myanmar. There is a bar on the city city city Yong Chiang larb telephone: How do cities. PA cities difficult. City City City lane ton KengtungLaos. City of Luang namtha The capital city of China Bo kaeo pool Casa ya witness Lee (Chiang Hong nachiang Hongsa Xieng LOM) PA-some capitals.Country Thailand Chiang Mai, Chiang Rai, lamphun, Mae Hong Son, phayao, phrae, Lampang, Nan.Viet Nam country. City ElvesFor Thailand in the country. There are several in the Tai Lue northern provinces as follows:Chiang Rai: Mae Sai district of Chiang, Amphoe Chiang Saen district. Bridge District, which is the Tai Lue emigrated from Lampang province (one part emigrated to Chiang rung. When the war Thailand, Myanmar)Chiang Mai: samoeng district Amphoe DOI Saket, San kamphaeng district branches. Mae on.NaN:Amphoe mueang nan, wiang Chiang House wall, t. (d. Len home city).Amphoe tha Wang PHA Tai Lue, there are 5 Tambon SI Phum is t. Ban Huai duea The Tai Lue, t., price PA which came from city tire. There are 5 consists of the village. Ban Nong Bua ban Don kaeo Home early HA d Ban Don, Tambon ban dung, totally have the Tai Lue, Tai Lue is a village 5 coming from the city and the city of Yong consists of minced meat. Home central Lombok and the home field ban Chiang Khong Crescent home stand. Ban Nong Chang, t., Chom Phra is a Tai Lue emigrated city Yong Yu Tai Lue city and there are 5 villages. Ban ton, and two pole vault On the House. The House on the North. Home-South basis.PUA district is a district in which there are Tai Lue is located. T. stone, diamond is the Tai Lue city Yong emigrated. There are 7 villages. Ban Patong, 3 villages. Ban Don Chai Ban na Kham Ban Don kaeo subdistrict, laterite, Tai Lue emigrated from the city room. Home Home headers, flakes, water Paw home, fall, etc. T. waron branch Ban Don kaeo Singing home finders Montreal home. Ban Khon Forest home, patio, etc. Tambon Tai Lue is place migrated from Chiang has gotten 3 villages. In addition it also has no less than 20 villages in Amphoe PUA as the Tai Lue.Chiangklang districtAmphoe song khwae Inventories, Thailand has lived at home san Pang amount. PHA PHA main house and home.Amphoe thung Chang, ban Huai Kon banngop PON and the new exodus, which will be jumbled burger bar border shifts, NaN (there are many immigrants from Kwang Sayaboury and Xishuangbanna)Phayao: Chiang Muan district Amphoe Chiang Kham (there are lots). Amphoe Phu sangLampang: mueang district consists of 5 villages. Banana House Luang Ban kluai phae Purple bananas home. House bananas, bananas and some public and ban Mae Tha district Dept.

ผลลัพธ์ (อังกฤษ) 2:

Lue or kidney Tai Lue as a group. Originally settled in the Xishuangbanna region of China. A unique feature is the use of language Lue. It also has a unique culture, such as dress, art and traditions of immigrants originally Lue Lue or a resident of the area. Lue Chinese capital city called "rumors" notice later moved down to the Town Square pus. Also known as Kunming today. Then move down to the Mekong River Basin. Xishuangbanna today About Century 12 students that there was a hero named Tai Lue. You need courage Ehื๋ Has compiled various districts in the kingdom Xishuangbanna current cells is handled Lue (Angelica Lee) was set up by the administration into the gilded Jinghong than 790 years later, the modern city you sharp. Later in the year 1579-1583 reign (2122-2126 BC) have been subdivided into twelve districts. Each of the cities that have made ​​1000 a rice paddy (rice germplasm) later one / one districts. It is today the city of Xishuangbanna has subdivided it in the past. (Source of the Xishuangbanna or twelve thou kidney) Tai Lue live along the Mekong River in the east and west of a city such as Tai Lue. Said Five-gone West Six Wow eastern Jiangxi Hung (Jinghong) is 12 Panna and all 12 Panna is also a city of less than 32 districts such as West Coast: Jinghong, city ฮm, Soak City, Luz, the city of Rouen, the city catchy. City shares, Phan, Chiang Zheng, the city of Haifa, Chiang Philadelphia and cities in the east: Downtown LA, some city, town Hing, city life, downtown LA, the City Palace, City undergrowth, city. yuan, some cities and towns Xieng Thong. (Luang Prabang), a tusk of the reign of the 24th Thailand Lue, you have to hit the city in the town of Chiang Saen, Chiang Tung elves Xang salvage a unified country. Also set is a twelve districts Lue called Xishuangbanna and in this era has Lue some immigrants to populate those administrative districts settlement. As a result, the distribution of the Tai Lue. Central Mekong (Shan State today), consisting of a main cities vantage Yong Chiang competitive position. Chiang Lap city lane city Pa difficult Hai Goa and Chiang Thong (Million Elephants), city elves (Dien Bien Phu) Tai Lue partially evacuated or were forcibly removed from these cities are about one hundred to two hundred. last year Then settlers in Lower Myanmar, Laos and Thailand during the reign of one of Prince Guerin Pun Yo. (Ye Nan) and you Sumon Thewarat. (Nan ruler) army was sent forcibly Lue from Xishuangbanna to the city. And some cities in Laos. And later, during the reign of five ye clothed Pong. (Ye Nan) had raised an army to forcibly Lue from Xishuangbanna to Nan in the 19th Century hadith you pan your son Chiang Rung. Tai Lue had brought the family from the city of Jinghong. He ruled over the native tissue. The Lua By a factor Include a combination of beliefs and rituals and Buddhism that came after a kinship. And a tribute to the city of Jinghong. Kengtung and building political alliances with groups in the highlands city of Chiang Rai. On the banks of the Mekong River in Chiang Saen, Chiang's central such as Thailand, so people with Tai Lue was. Relatives that the Tai Lue spread in the country. Yong is the city with the main cities vantage Chiang Rai city Spicy Grove City, Pa tough city Torino, Town Lane, Kengtung Laos. Luang Namtha Goa's capital city of Bo Kaeo Bu Ya Li of China (Hong Chiang Mai and Chiang wind Hongsa) capital Pha Bang Thailand Chiang Mai, Lamphun, Mae Hong Son, Lampang, Phayao, Phrae, Nan , Vietnam. City elves in Thailand A Tai Lue in several provinces in the Upper North. As Chiang Rai, Mae Sai, Chiang Khong. Chiang Saen Phan Tai Lue, who was evacuated from Lampang. (Partly migrated to Chiang Rung. When war Thailand Burma) Chiang Mai Doi Saket district round blooms. San Kamphaeng District Mae Nan : Muang Nan (eg. in Wiang Chiang competition between house mite) Tha Wang Pha district. A Tai Lue are five district is a must. Sripoom Ban Huay Dua Sub. Pakha the Tai Lue, who came from the city of LA is 5 includes the village Nong Bua Ban Don Kaew Treehouse Hang Ban Don Mun home too, Sub-Yom. Tai Lue five villages of the Tai Lue from Chiang lap and Yong include home Lombardo traditional fields gong home Yuen House Crescent Nong Chang red, Connecticut. Chomphra the Tai Lue, who migrated from young and urban Bush. Tai Lue house has five punt and punt second home in your home superstructure united under house Pua. The district with the Tai Lue are most include Connecticut. Stone Diamond is the Tai Lue, who emigrated from Yong has seven home village Patong three villages of Ban Don Chai Ban the Ban Don Kaew, District laterite as Tai Lue immigrants. by Yong house Geddes House Ban foot fall and so on. Woranakhon Bandon glass house singer Cassie House Monmouth house log house Wild on district property as Tai Lue immigrants from Chiang hijacked a three villages outside it in yet. There are no less than 20 villages in the Tai Lue Pua District, Chiang Klang District Square. A native of Thailand aspires to live at the Peak District. The San Pang Ban Pha Sing Ban Pha Lak and Thung Chang Ban Huay Kon sponsor a bake house and the new immigrants. Which is located along the city's border territory. (Highest number of immigrants from Laos and China Buree Xishuangbanna) District: Chiang Kham Muan district (there are many) Phu Sang Lampang Luang District consists of five village houses, banana, banana, banana, purple goat house. House medium banana Weir and bananas and some houses in Mae Tha district.